गंगेवाडी | हॅलो रिपोर्टर न्यूज | मुख्य संपादक डॉ. राजदत्त रासोलगीकर |
दक्षिण सोलापूर तालुक्यातील गंगेवाडी परिसरात सुरू असलेल्या सुमारे २० ते २२ खडीक्रशरमधून होणाऱ्या कथित प्रदूषणाचा प्रश्न अखेर ऐरणीवर आला आहे. गेल्या दोन वर्षांपासून सामाजिक कार्यकर्ते अर्जुन झुंबर जाधव यांनी वारंवार तक्रारी करूनही अपेक्षित दखल घेतली जात नसल्याचा आरोप असताना, पुण्याहून प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे पथक तपासणीसाठी दाखल होताच परिसरातील हालचालींना वेग आल्याचे चित्र दिसून आले. क्रशर परिसरातील रस्त्यांवर पाणी मारून धूळ कमी करण्याचे प्रयत्न सुरू झाले, तर मागील तीन-चार दिवसांपासून काही खडीक्रशर बंद असल्याचेही निदर्शनास आल्याचे सांगण्यात येत आहे.
प्रदूषण मंडळाच्या तपासणीची चाहूल लागताच पाण्याची फवारणी; मग याआधी नियमांचे पालन का झाले नाही? असा संतप्त सवाल आता उपस्थित होत आहे.
धुळीचे लोट, दूषित पाणी आणि शेतकऱ्यांच्या पिकांचा प्रश्न..!
गंगेवाडी परिसरातील खडीक्रशरमधून धूळ बाहेर पडणे, तसेच मातीमिश्रित पाणी उघड्यावर सोडले जात असल्यामुळे जवळच्या तलावातील पाणी दूषित होत असल्याची तक्रार आहे. या पाण्याचा वापर आजूबाजूचे शेतकरी शेतीसाठी करतात, तर जनावरेही तलावातील पाणी पितात. त्यामुळे जलप्रदूषण, शेतीचे संभाव्य नुकसान आणि पशुधनाच्या आरोग्याचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे.
धूळ आणि दूषित पाण्याचा प्रश्न केवळ पर्यावरणापुरता मर्यादित नसून तो स्थानिक नागरिकांच्या आरोग्याशी आणि शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेशी संबंधित आहे. त्यामुळे या तक्रारींची केवळ कागदोपत्री नोंद न घेता प्रत्यक्ष परिस्थितीची निष्पक्ष तपासणी होणे गरजेचे आहे.
दोन वर्षांचा पाठपुरावा; मग कारवाईसाठी एवढा विलंब का?
सामाजिक कार्यकर्ते अर्जुन झुंबर जाधव यांनी या प्रदूषणाच्या प्रश्नावर मागील दोन वर्षांपासून प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडे वारंवार पाठपुरावा केल्याचे सांगितले जाते. मात्र, त्यांच्या म्हणण्यानुसार, या काळात तक्रारींची अपेक्षित दखल घेतली गेली नाही.
आता प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे पथक तपासणीसाठी आल्यानंतर रस्त्यांवर पाणी मारले जात असल्याचे चित्र समोर आले आहे. जाधव यांनी पाणी मारण्याच्या प्रक्रियेचे व्हिडिओ चित्रण केले असून, संबंधित कर्मचारी त्यामध्ये दिसत असल्याचे सांगण्यात येते.
जर धूळ नियंत्रणासाठी पाणी मारणे आवश्यक असेल, तर ही उपाययोजना तपासणीच्या दिवशीच का आठवते? नागरिकांच्या आरोग्याचे आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी संबंधित यंत्रणा इतके दिवस काय करत होती, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे.
तीन-चार दिवसांपासून क्रशर बंद; योगायोग की तपासणीची चाहूल?
प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे पथक येण्याच्या आसपास मागील तीन-चार दिवसांपासून खडीक्रशर बंद असल्याचे निदर्शनास आल्याचा दावा करण्यात येत आहे. हे क्रशर नेमक्या कोणत्या कारणामुळे बंद ठेवण्यात आले, याची अधिकृत माहिती अद्याप स्पष्ट झालेली नाही. त्यामुळे या बाबीचीही संबंधित विभागाने चौकशी करणे आवश्यक आहे.
तपासणीच्या वेळी धूळ कमी करण्यासाठी पाणी मारणे आणि त्यानंतर पुन्हा पूर्वीप्रमाणेच परिस्थिती निर्माण होणे, असे घडत असेल तर अशा तपासण्यांचा उपयोग काय? पर्यावरण संरक्षणासाठीच्या उपाययोजना या केवळ अधिकाऱ्यांच्या भेटीपुरत्या मर्यादित न राहता वर्षभर नियमितपणे राबवल्या गेल्या पाहिजेत.
मंडळाने केवळ पाहणी नको, ठोस कारवाई करावी!
गंगेवाडीतील प्रदूषणाचा प्रश्न कायमस्वरूपी सोडवण्यासाठी प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने पुढील बाबींवर तातडीने कार्यवाही करणे आवश्यक आहे.
- परिसरातील सर्व खडीक्रशरची स्वतंत्र आणि निष्पक्ष तपासणी करावी.
- धूळ नियंत्रणासाठी आवश्यक यंत्रणा आणि नियमित पाणीफवारणीची प्रत्यक्ष पडताळणी करावी.
- तलावातील पाण्याचे अधिकृत नमुने घेऊन प्रयोगशाळेत तपासणी करावी.
- मातीमिश्रित किंवा दूषित पाणी उघड्यावर सोडले जात आहे का, याची चौकशी करावी.
- संबंधित क्रशरकडे आवश्यक परवानग्या आणि प्रदूषण नियंत्रण मंडळाची वैध संमती आहे का, हे तपासावे.
- नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर कायद्यानुसार दंडात्मक कारवाई करावी.
- तपासणीनंतरही नियमांचे पालन नियमितपणे होते की नाही, यासाठी अचानक पुनर्तपासण्या कराव्यात.
आता ग्रामस्थांना आश्वासन नको, प्रदूषणमुक्त गंगेवाडी हवी!
प्रदूषण नियंत्रण मंडळाचे पथक आल्यानंतर धूळ रोखण्यासाठी पाणी मारले जात असेल, तर ही बाब सकारात्मक असली तरी ती कायमस्वरूपी उपाययोजनेची सुरुवात ठरली पाहिजे. तपासणीपुरती धूळ दाबून नंतर पुन्हा नागरिकांना प्रदूषणाच्या विळख्यात ढकलले जात असेल, तर त्याचा उपयोग काय?
गंगेवाडीतील नागरिक, शेतकरी आणि पशुधन यांच्या आरोग्याशी तडजोड होता कामा नये. दोन वर्षे पाठपुरावा करणाऱ्या सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या तक्रारींची वेळेत दखल घेणे आणि प्रदूषण रोखण्यासाठी प्रभावी कारवाई करणे ही संबंधित यंत्रणेची जबाबदारी आहे.
प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने आता केवळ गाडी पाठवून पाहणी करण्यापलीकडे जाऊन प्रत्यक्ष कारवाईचा अहवाल जनतेसमोर ठेवावा. खडीक्रशरचालकांनीही नियमांचे पालन केवळ तपासणीच्या दिवशी नव्हे, तर दररोज करावे. अन्यथा, गंगेवाडीकरांच्या आरोग्याचा आणि पर्यावरणाचा प्रश्न अनुत्तरितच राहणार आहे.
प्रकाशनापूर्वी महत्त्वाची सूचना: खडीक्रशर बंद ठेवण्यामागे तपासणीची चाहूल हेच कारण असल्याचा अधिकृत पुरावा उपलब्ध नसल्याने बातमीत तो दावा निश्चित स्वरूपात केलेला नाही. तसेच तलावाचे पाणी दूषित असल्याचे प्रयोगशाळेचे निष्कर्ष उपलब्ध नसल्यास त्याचा उल्लेख तक्रार किंवा आरोप म्हणूनच ठेवावा. यामुळे बातमीची परखडता कायम राहील आणि तथ्यात्मक अचूकताही जपली जाईल.
0 Comments