RTI नियमांतील बदलांविरोधात अण्णा हजारे आक्रमक; ५ जुलैपासून बेमुदत उपोषणाचा इशारा...

 

राळेगणसिद्धी, अहमदनगर | हॅलो रिपोर्टर न्यूज | मुख्य संपादक डॉ. राजदत्त रासोलगीकर | ज्येष्ठ समाजसेवक अण्णा हजारे यांनी महाराष्ट्र सरकारने नुकतेच लागू केलेल्या माहितीचा अधिकार (RTI) नियमांमध्ये करण्यात आलेल्या बदलांविरोधात तीव्र नाराजी व्यक्त केली असून, हे नियम तात्काळ मागे न घेतल्यास ५ जुलैपासून अहमदनगर जिल्ह्यातील राळेगणसिद्धी येथे बेमुदत उपोषण सुरू करण्याचा इशारा दिला आहे.

अण्णा हजारे यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना पत्र पाठवून आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, १२ जून रोजी लागू करण्यात आलेले ‘महाराष्ट्र माहितीचा अधिकार नियम, २०२६’ हे RTI कायद्याच्या मूळ उद्देश आणि तत्त्वांच्या विरोधात आहेत.

पारदर्शकतेला धक्का बसण्याची भीती:

अण्णा हजारे यांच्या मते, नव्या नियमांमुळे शासनातील पारदर्शकता कमी होईल आणि सर्वसामान्य नागरिकांना माहिती मिळविण्याची प्रक्रिया अधिक कठीण होईल. विशेषतः RTI अर्ज शुल्कात करण्यात आलेल्या वाढीवर त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.

त्यांनी नमूद केले की, शुल्क वाढविण्यामागे सरकारने कोणतेही ठोस आर्थिक विश्लेषण किंवा कारणमीमांसा सादर केलेली नाही. माहितीचा अधिकार कायद्याचा उद्देश महसूल गोळा करणे नसून नागरिकांना माहिती उपलब्ध करून देणे हा आहे. त्यामुळे शुल्क वाढवायचे असल्यास माहिती देण्यास विलंब करणाऱ्या किंवा टाळाटाळ करणाऱ्या अधिकाऱ्यांवरील दंडदेखील वाढविण्यात यावा, अशी मागणी त्यांनी केली.

ओळखपत्र अनिवार्य करण्यास विरोध:

नवीन नियमांनुसार RTI अर्जासोबत ओळखपत्र सादर करणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. या तरतुदीला अण्णा हजारे यांनी कडाडून विरोध केला आहे. RTI कायद्याच्या कलम ६(२) नुसार अर्जदाराला वैयक्तिक माहिती किंवा माहिती मागण्याचे कारण देण्याची सक्ती नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

त्यांच्या मते, ही अट लागू झाल्यास भ्रष्टाचाराविरोधात तक्रार करणारे व्हिसलब्लोअर्स आणि माहिती मागणाऱ्या नागरिकांच्या सुरक्षिततेवर परिणाम होऊ शकतो.

‘एक विषय, एक अर्ज’ नियमावरही टीका:

नव्या नियमांतील ‘एक विषय, एक अर्ज’ या अटीवरही अण्णा हजारे यांनी आक्षेप घेतला आहे. या नियमामुळे नागरिकांना एकाच विषयाशी संबंधित माहिती मिळवण्यासाठी अनेक अर्ज करावे लागतील. परिणामी प्रक्रिया अधिक गुंतागुंतीची आणि खर्चिक होईल, असे त्यांनी म्हटले आहे.

याशिवाय अपील फेटाळण्याचे अधिकार, सुनावणीदरम्यान कायदेशीर मदतीवरील निर्बंध तसेच अर्जदाराचा मृत्यू झाल्यास प्रकरण बंद करण्याच्या तरतुदींवरही त्यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे.

५ जुलैपासून बेमुदत उपोषणाचा इशारा:

सरकारने वादग्रस्त नियम तातडीने मागे न घेतल्यास ५ जुलैपासून राळेगणसिद्धी येथील यादवबाबा मंदिर परिसरात बेमुदत उपोषण सुरू करण्यात येईल, असा स्पष्ट इशारा अण्णा हजारे यांनी दिला आहे.

माहितीचा अधिकार कायद्याच्या माध्यमातून शासन अधिक पारदर्शक आणि जबाबदार बनविण्याची गरज असल्याचे सांगत, सरकारने नागरिकहित लक्षात घेऊन नव्या नियमांचा पुनर्विचार करावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.